Tytuł operacji: Opracowanie i wdrożenie innowacji w zakresie produkcji rabarbaru ogrodowego (Rhenum x hybridum) o udoskonalonych cechach prozdrowotnych, sensorycznych i przetwórczych

Celem projektu jest opracowanie i wdrożenie innowacji w zakresie produkcji poszukiwanych odmian i cennych selekcji rabarbaru ogrodowego (Rheum × hybridum) na Podkarpaciu, oddziałujące na wzrost plonu i poprawę parametrów jakościowych roślin (wysoki poziom związków bioaktywnych, zwiększona odporność na patogeny, stres abiotyczny).

Cel zostanie osiągnięty poprzez:

  1. Zastosowanie unikatowej sadzonki wyprodukowanej przy zastosowaniu kultur in vitro. Wyselekcjonowane na plantacji rośliny pod kątem pożądanej cechy (wysoki poziom antocyjanów, wielkość ogonków liściowych, plonowanie) różnych typów rabarbaru – „Malinowy”, „Lider”, „Karpow Lipskiego”, „Goliath”; uzyskanych z siewu lub podział karp zostaną przebadane na obecność wirusów i rozmnożone in vitro wg metody opracowanej przez Wojtania i Mieszczakowska–Frąc (2021), w razie potrzeby modyfikowanej dla każdego genotypu.
  2. W celu podwyższenia kondycji fizjologicznej sadzonek i syntezy substancji fenolowych, aklimatyzacja mikrosadzonek do warunków ex vitro będzie prowadzona zgodnie z zasadami Dobrych Praktyk (Dz.U.06.194.1436 www.mz.gov.pl), z zastosowaniem biostymulatorów i modyfikację spektrum światła.
  3. Opracowanie kompleksowego programu ochrony mikrosadzonek rabarbaru przed Botritis cinerea, sprawcą szarej pleśni, obserwowanej podczas aklimatyzacji w warunkach wysokiej wilgotności. Założeniem programu jest zminimalizowanie lub całkowite wyeliminowanie stosowania chemicznych środków ochrony roślin.
  4. Stworzenie i utrzymywanie kolekcji in vitro poszukiwanych na polskim rynku odmian rabarbaru.
  5. Prowadzenie prac badawczo-rozwojowych na plantacji, które pozwolą na dobór odmian do uprawy ekologicznej i zrównoważonej w warunkach glebowo-klimatycznych Podkarpacia.
  6. Ocenę aktywności biologicznej uzyskanego produktu (ogonków liściowych) różnych genotypów rabarbaru z wykorzystaniem jakościowych markerów biochemicznych (ilościowa i jakościowa analiza substancji fenolowych i cukrów, właściwości antyoksydacyjnych i in.) metodą HPLC i real-time PCR.

Uprawa rabarbaru, rośliny bogatej w związki bioaktywne (antocyjany, flawonole, kwasy fenolowe) na skalę towarową stanowi ważne zaplecze surowców do bezpośredniej konsumpcji, przemysłu przetwórczego (mrożonki, wina, komponent dżemów, soków, naturalny konserwant żywności, środek żelujący), a także przemysłu kosmetycznego i farmaceutycznego. Warunki klimatyczne Podkarpacia (długość okresu wegetacji, średnie dobowe temperatury, ilość opadów) i gliniaste gleby sprzyjają uprawie rabarbaru, jednak główną zachętą dla rolników jest możliwość zwiększenia opłacalności produkcji. Z racji wczesnego plonowania, warzywo to jest pierwszym źródłem dochodu. Na Podkarpaciu, rabarbar uprawiany jest na rozdrobnionych działkach z dużymi spadkami terenu, stąd zaliczany jest do upraw specjalistycznych. Uzyskana dzięki projektowi szeroka dostępność rolników do unikatowej sadzonki (wysoka zdrowotność, kondycja fizjologiczna, jednorodność genetyczna) cennych selekcji i poszukiwanych na rynku odmian rabarbaru o czerwonych ogonkach pozwoli na wzrost plonów i jakość uzyskiwanego surowca, a także zwiększenie areału upraw. Tym samym, zwiększy się dostępność do surowca o wysokich parametrach jakościowych dla polskiego przemysłu przetwórczego. Dla rolników na Podkarpaciu, uprawa rabarbaru stanowi duży kapitał, który dzięki projektowi zostanie podtrzymany i rozwinięty.