Aklimatyzacja mikrosadzonek do warunków ex vitro
6. Aklimatyzacja mikrosadzonek do warunków ex vitro
Aklimatyzacja mikrosadzonek to końcowy, bardzo ważny etap mikrorozmnażania roślin, który często określany jest jako najtrudniejszy, gdyż delikatne rośliny uzyskane w sterylnych warunkach in vitro muszą przestawić się na heterotroficzny metabolizm i funkcjonowanie w warunkach obniżonej wilgotności i wyższej intensywności światła. W celu adaptacji do warunków ex vitro, mikrosadzonki „ze szkła” umieszcza się w warunkach wysokiej wilgotności. Dużym problemem u rabarbaru na tym etapie jest szara pleśń (Fot. 5), powodowana przez Botrytis cinerea, wpływająca na znaczne obniżenie efektywności aklimatyzacji i jakość mikrosadzonek.
Fot. Rozwój szarej pleśni po 1 tygodniu wzrostu mikrosadzonek rabarbaru w warunkach ex vitro w kombinacji kontrolnej; fot. A. Wojtania
Na etapie aklimatyzacji mikrosadzonek rabarbaru do warunków ex vitro przeprowadzono doświadczenia, którego celem była ocena wpływu wybranych środków ochrony roślin – biologicznych (Limocide, Actifos, Serifel, Prestop WP, Serenade ASO) i chemicznych (Luna Sensation 500 S, Signum 33 WG) oraz induktora odporności (Fytosave SL) na ograniczanie szarej pleśni. Doświadczenie przeprowadzono w fitotronach, na rabarbarze rosnącym w multiplatach w substracie torfowym. Rośliny rabarbaru opryskiwano pięciokrotnie w odstępach 5 – dniowych badanymi produktami. Kontrolę stanowiły rośliny opryskiwane wodą destylowaną. W dniu każdego zabiegu oraz tydzień po ostatnim zabiegu opryskiwania rabarbaru, określano stopień porażenia roślin stosując 8-stopniową skalę: (0-0%; 1-1%; 2-5%; 3-15%; 4-25%; 5-50%; 6-75%; 7-100%).
Wykazano, że wszystkie badane środki ochrony roślin i induktor odporności hamowały rozwój szarej pleśni na rabarbarze. Należy jednak dodać, że wykazały one zróżnicowaną skuteczność w ograniczeniu rozwój infekcji. Największą skuteczność po pięciu zabiegach ochrony wykazały: Luna Sensation 500 S stosowana przemiennie z Signum 33 WG. Preparaty te ograniczały rozwój choroby w 95% w stosunku do roślin kontrolnych. Nieznacznie słabszy wpływ w ograniczaniu rozwoju symptomów chorobowych na rabarbarze wykazały Limocide (90%) i induktor odporności Fytosave SL (85%). Najniższą skuteczność w zwalczaniu szarej pleśni na rabarbarze wykazywały preparaty Serenade ASO i Prestop WP.
